მცხეთა-მთიანეთი

მცხეთა-მთიანეთი თბილისიდან ჩრდილოეთით იწყება და კავკასიონის მთავარ ქედამდე აღწევს. სამხრეთი ნაწილი დაბალი და ისტორიულია: მცხეთა, საქართველოს პირველი დედაქალაქი, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძრით, და მის ზემოთ, კლდის თხემზე, ჯვრის მონასტერი, საიდანაც არაგვისა და მტკვრის შერწყმა მთელი სიგრძით ჩანს. ორივე ძეგლი იუნესკოს სიაშია და თბილისიდან ნახევარ საათშია.

ჩრდილოეთით საქართველოს სამხედრო გზა იწყება — ქვეყნის ყველაზე ცნობილი მარშრუტი. ჟინვალის ზურმუხტისფერი წყალსაცავი, მის ნაპირზე ანანურის ციხე-კომპლექსი, შემდეგ თანდათანობითი ასვლა გუდაურამდე, სადაც ზამთარში სათხილამურო კურორტია, ზაფხულში კი მეგობრობის მონუმენტი და ჯვრის უღელტეხილი 2379 მეტრზე. ქედის იქით ყაზბეგია: სტეფანწმინდა, გერგეტის სამების ეკლესია 2170 მეტრზე მყინვარწვერის ფონზე, დარიალის ხეობა და გველეთის ჩანჩქერები.

გვერდით ხეობებში სულ სხვა სამყაროა. თრუსოს ხეობა მინერალური წყაროებითა და ჟანგისფერი ტრავერტინებით ხევის დასავლეთით იშლება და ერთ-ერთი ყველაზე უჩვეულო პეიზაჟია მთელ კავკასიონზე. ხევსურეთში კი შატილი დგას — ქვის კოშკებად შეკრული სოფელი ჩრდილოეთ საზღვართან, რომელიც ერთდროულად სოფელიცაა და ციხე-სიმაგრეც. ორივე მიმართულება მოკლე, მაგრამ მოთხოვნადი ერთდღიანი მარშრუტია და კარგ ამინდს საჭიროებს.

სეზონურობა მკვეთრია და მარშრუტსაც ის კარნახობს. მცხეთა, ანანური და ჟინვალი მთელი წელი მისაწვდომია და თბილისიდან ერთ დღეში მშვიდად ლაგდება; გუდაური დეკემბრიდან მარტამდე მუშაობს თხილამურებისთვის და ზაფხულში პარაპლანისა და ველოსიპედის ადგილია; თრუსო და შატილი კი რეალურად ივნისიდან სექტემბრამდეა ღია. მცხეთას ნახევარი დღე ეყოფა, ყაზბეგს — სრული დღე, უმჯობესია ღამის გათევით სტეფანწმინდაში, რადგან დილის სინათლეში მყინვარწვერი ბევრად უკეთ ჩანს, ვიდრე შუადღის ნისლში.