შიომღვიმის მონასტერი

შიომღვიმე მშრალ კირქვის კანიონშია და სულ არ ჰგავს იმ მწვანე ველს, საიდანაც ახლახან ამოხვედი. მცხეთიდან ცხრა კილომეტრი ვიწრო გზა თითქმის უტყეო, ღია ფერის ხეობაში შეგიყვანს; მონასტერი ქვემოთ, კლდის თაროზე ჩნდება, ზემოთ კი კლდე გამოქვაბულებითაა დაფლეთილი.

დამაარსებელი შიო იყო, ცამეტი ასურელი მამიდან ერთ-ერთი, რომლებიც VI საუკუნეში ქართლში ახალგაზრდა ეკლესიის გასამაგრებლად მოვიდნენ. მან ყველაზე მკაცრი გზა აირჩია: ღრმა გამოქვაბულში ცხოვრობდა, გადმოცემით მტრედი კვებავდა, ბოლოს კი ორმოში ჩაიკეტა და იქვე აღესრულა დაახლოებით 560 წელს. მისი საფლავი მთავარი ეკლესიის ქვეშ, ბნელ პატარა კამარაშია, კიბით ჩასასვლელი; იქ თითქმის ყოველთვის სანთელი ანთია.

ნათლისმცემლის ეკლესია, აშენებული დაახლოებით 560-580 წლებში, უძველესი შემორჩენილი ნაგებობაა და საქართველოს ერთ-ერთი ადრეული გუმბათოვანი ტაძარი — დაბალი, ჯვრული, მკაცრი, ნაწილობრივ კლდეში ჩაჭრილი. მის ზემოთ მდგარი უფრო დიდი ღვთისმშობლის ეკლესია XII საუკუნეში დავით აღმაშენებლის დროს გუმბათიანად აშენდა, არაერთხელ დაინგრა და XVII საუკუნეში უბრალო კამაროვან დარბაზად აღადგინეს, ამიტომ გარედან ბევრად უფრო ძველი ჩანს, ვიდრე შიგნიდან.

მონასტერი 1614 წელს შაჰ-აბასის ჯარმა და 1720-იან წლებში სპარსელმა მოთარეშეებმა გაანადგურეს, XIX საუკუნეში კი აღადგინეს. ეკლესიების გარდა შემორჩა:

• XII საუკუნის ქვის წყალსადენი, რამდენიმე კილომეტრის სიგრძის, აშენებული ჭყონდიდელი ეპისკოპოსის ანტონის ბრძანებით

• სატრაპეზოს ნანგრევები და ბერების სენაკები

• ათეულობით მეუდაბნოეს გამოქვაბული კლედეზე; ზოგამდე უხეში ბილიკი მიდის, უმეტესობამდე — არა

მოდი გვიან შუადღეს. კლდე ნარინჯისფრდება, კანიონი ჩრდილით ივსება და ადგილი წყვეტს პარკინგად გამოყურებას, რომლის ბოლოშიც ეკლესია დგას.