ჯუთა და ჭაუხის მასივი

ჯუთა 2150 მეტრზე, სნოს ხეობის თავში დგას, კლდის იმ კედლის ქვეშ, რომელსაც ქართველები საკუთარ დოლომიტებს უწოდებენ. ეს ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მუდმივად დასახლებული სოფელია: ქვის სახლების მიმოფანტული ჯგუფი და, დღეს უკვე, საოჯახო სასტუმროების უფრო დიდი ჯგუფი, ხეობას წინ კი ჭაუხის მასივი კეტავს.

ჭაუხი ერთი მწვერვალი არაა, არამედ ღია ფერის კოშკებისა და შპილების ქედი — უმაღლესი წერტილი 3842 მეტრს აღწევს — და მიზეზი, რის გამოც ის კავკასიის დანარჩენ ნაწილს არ ჰგავს, ქანია: მაგარი, ღია და ვერტიკალურ ხაზებად დანაპრალებული, მაშინ როცა ირგვლივ მუქი ფიქალი და ბალახია. სოფლიდან კარგად გავლილი ბილიკი დაახლოებით ორ საათში ჭაუხის ამფითეატრამდე და კედლის ქვეშ არსებულ პატარა ტბამდე ადის; ეს სტანდარტული ნახევარდღიანი გასეირნებაა და ტექნიკურ უნარს არ მოითხოვს, მხოლოდ ფიზიკურ მდგომარეობას.

სერიოზული მარშრუტი ჭაუხის უღელტეხილზე, დაახლოებით 3340 მეტრზე გადადის და ხევსურეთში, როშკასთან ეშვება, სადაც აბუდელაურის ტბებია. ეს გრძელი და პასუხისმგებლიანი დღეა, უთოვლო დაახლოებით ივლისიდან, და მას გვიან ან მარტო არ იწყებენ.

ჯუთა სწრაფად შეიცვალა. 2012 წლამდე აქ რამდენიმე ოჯახი და გრუნტის გზა იყო; ახლა კაფეები, სოფლის ზემოთ ლოჯი და საზაფხულო ხალხმრავლობაა. მოხევე ოჯახები, რომლებიც აქ ცხოვრობენ, კვლავ მეურნეობენ და ზამთრისთვის მაინც ჩადიან, სეზონის გარეთ კი შენობების უმეტესობა დარაბადახურულია.

ხეობის ფსკერი ზაფხულის დასაწყისში ჭაობიანია, სინათლე კი მზის ამოსვლის შემდეგ ორ საათში საუკეთესოა, როცა ჭაუხი განათებულია და სოფელი ჯერ კიდევ ჩრდილშია.