ბაზალეთის ტბა

ბაზალეთი პატარა ტბაა, რომელსაც ქართულ მეხსიერებაში მისი ზომისთვის შეუფერებლად დიდი ადგილი უჭირავს. ეს დაახლოებით კილომეტრის სიგანის, არაღრმა ოვალური წყალია, 880 მეტრზე, დაბალი ტყიანი გორაკებით შემოსაზღვრული, მცხეთიდან ორმოცი წუთის სავალზე და სამხედრო გზიდან რამდენიმე კილომეტრში. ფიზიკურად ის არაფრით გამორჩეულია. კულტურულად ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სახელია, და მიზეზი პოემაა.

1883 წელს ილია ჭავჭავაძემ გამოაქვეყნა „ბაზალეთის ტბა", რომელიც ადგილობრივ თქმულებაზეა აგებული: ფსკერზე ოქროს აკვანი დევს სამეფო ჩვილით, რომელიც იმ დღეს ელოდება, როცა საქართველო კვლავ მთელი გახდება. ილია რუსეთის მმართველობის ქვეშ წერდა და ყველა ქართველ მკითხველს ესმოდა, რას ნიშნავდა აკვანი. ლექსს დღემდე ასწავლიან სკოლაში — ამიტომაც იცნობს ტბის სახელს ის, ვისაც ის არასოდეს უნახავს.

ტბას მდინარე კი არა, წყაროები და ნალექი კვებავს, რაც უჩვეულოა, და დონე თითქმის არ იცვლება. წყალი არაღრმაა — ყველაზე ღრმა ადგილას შვიდი მეტრის ოდენა — ამიტომ სწრაფად თბება და ივლისში მართლაც სასიამოვნოა საბანაოდ, გაცილებით მეტად, ვიდრე ჟინვალის ცივი წყალსაცავი. აქ კობრსა და სხვა თევზს იჭერენ, ძირითადად ადგილობრივები, გრძელი ანკესებით.

ნაპირი ორგვარია. აღმოსავლეთ მხარეს სასტუმროების, კაფეებისა და პატარა პლაჟის ზოლია კატამარანებით — ზაფხულის შაბათ-კვირას ხმაურიანი, ზამთარში დაკეტილი. დასავლეთი და სამხრეთი ნაპირები წყნარია: ლელიანი, საძოვრები და გორაკებში გამავალი ბილიკები. ტბის შემოვლას უსწორმასწორო ადგილებზე დაახლოებით საათნახევარი სჭირდება.

სეზონის გარეთ აქ პირქუშია: ნაცრისფერი წყალი, დაკეტილი დარაბები, ტალახი. ივნისიდან სექტემბრამდე კი კარგი ადგილია ჩრდილოეთისკენ მიმავალი გზის გასაწყვეტად — იბანავებ, კალმახს შეჭამ და ორ საათში ისევ მაგისტრალზე ხარ.