ბაწარის ნაკრძალი

ბაწარაში მსოფლიოში ყველაზე დიდი ბუნებრივი უთხოვრის კორომია — და ეს არ არის ადგილობრივი გაზვიადება, არამედ ბოტანიკოსების მიერ არაერთხელ დადასტურებული ფაქტი. ნაკრძალი ახმეტიდან ჩრდილოეთით, მდინარე ბაწარის ვიწრო ხეობაშია და 1935 წლიდან იცავენ.

უთხოვარი (Taxus baccata) ნელა იზრდება და დიდხანს ცოცხლობს. აქ ზოგიერთი ხე 1500-2000 წლისაა, სიმაღლით 25-30 მეტრს აღწევს და ღეროს დიამეტრი ორ მეტრს უახლოვდება. ევროპაში ასეთი ზომის უთხოვრები თითქმის აღარსად შემორჩა — მას საუკუნეების განმავლობაში ჭრიდნენ მშვილდისა და ავეჯისთვის.

კორომში შესვლა უცნაური შეგრძნებაა. უთხოვარი მუქ, თითქმის შავ ჩრდილს ქმნის; ქვეშ თითქმის არაფერი ხარობს, ნიადაგი წიწვითაა დაფარული და ხმა ისრუტება. მზიან დღესაც შიგნით ბინდია.

ხეობაში სხვა რამაც არის: წაბლი, რცხილა, კავკასიური ჯილდო, გვიმრები და ბრჭყვიალა ხავსი. ცხოველებიდან — შველი, ჯიხვი მაღლა, დათვი (იშვიათად ჩანს), ხოლო ფრინველებიდან შავი ყანჩა და არწივები.

ეს მკაცრი ნაკრძალია და არა პარკი: ბილიკები მინიმალურია, ინფრასტრუქტურა თითქმის არ არსებობს, თავისუფლად სიარული აკრძალულია. შესვლა მხოლოდ ნებართვითა და რეინჯერის თანხლებით შეიძლება. სწორედ ეს ხსნის, რატომ დარჩა კორომი ხელუხლებელი.