პანკისის ხეობა

პანკისი კახეთის ის კუთხეა, სადაც სხვა ენა ისმის და სხვა სამზარეულოა. ხეობა ახმეტიდან ჩრდილოეთით იწყება და ალაზნის ზემო წელს მიჰყვება დაახლოებით ოცდაათი კილომეტრით; მთავარი სოფლებია დუისი, ჯოყოლო, ომალო, ბირკიანი და წინუბანი.

აქ ქისტები ცხოვრობენ — ჩეჩნურენოვანი მოსახლეობა, რომელიც XIX საუკუნის 30-70-იან წლებში ჩრდილოეთ კავკასიიდან გადმოსახლდა და აქ დამკვიდრდა. მათი ენა ჩეჩნურის დიალექტია, რელიგია — ისლამი, ხოლო ყოფაში ორივე მხარის კვალია: ქართული ტოპონიმები, ჩეჩნური გვარები, კახური ვენახის ნაცვლად სიმინდი და საქონელი.

2000-იან წლებში ხეობას ცუდი რეპუტაცია ჰქონდა — უკანონობა, შემდეგ კი მედიის ყურადღება რადიკალიზაციის თემაზე. დღეს პანკისი მშვიდი და უსაფრთხოა და ადგილობრივები საოჯახო ტურიზმზე მუშაობენ. სტუმარს პატივს სცემენ, თუმცა უცხოელი ჯერ კიდევ იშვიათია და ყურადღებას იქცევს.

რისთვისაც აქ მოდიან:

• სუფიური ზიქრი — დუისში ქალები ასრულებენ რიტუალურ წრიულ ლოცვას სიმღერითა და მოძრაობით; ეს კავკასიაში იშვიათად შემორჩენილი პრაქტიკაა

• საოჯახო სასტუმროები და ქისტური სამზარეულო — ხინკალი ხორცით, კეთილი მასპინძლობა, უალკოჰოლო სუფრა

• ცხენით და ფეხით მარშრუტები მთისკენ, ბაწარისა და თუშეთის საზღვრებისკენ

ეს არ არის ღირსშესანიშნაობა ჩვეული გაგებით. აქ სანახავად კონკრეტული ძეგლი არ არის — არის ხეობა, სოფლები და ადამიანები, რომლებიც სხვაგვარად ცხოვრობენ, ვიდრე ქვემოთ, ვენახებში.