ტობავარჩხილის ტბები

ტობავარჩხილი სამეგრელოს მთავარი მაღალმთიანი მარშრუტია და ერთადერთი, რომელიც სერიოზულ მომზადებას მოითხოვს. სახელი მეგრულად ვერცხლის ტბას ნიშნავს და ზუსტად აღწერს იმას, რასაც ხედავ: ცივი, ლითონისფერი წყალი ქვის ქვაბულში, დაახლოებით 2650 მეტრზე, ეგრისის ქედის გულში.

ტბა ერთი არ არის. მარშრუტზე რამდენიმე მყინვარული ტბაა, მათ შორის ტობასკური — მუქი, ჩრდილში ჩარჩენილი წყალსატევი — და დიდი ტობავარჩხილი. ისინი ყინულის მიერ გამოხრულ ქვაბულებში წევს, გარშემო კი ალპური მდელო, დეკიანი და შიშველი კლდეა.

აქამდე გზა არ მიდის. ეს პრინციპულად მნიშვნელოვანია: ტობავარჩხილი ერთდღიანი გასეირნება არ არის. სტანდარტული მარშრუტი სამიდან ხუთ დღემდე გრძელდება და ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხურიდან იწყება; მეორე ვარიანტი ლებარდის მხრიდან მოდის. ორივე მაღალ უღელტეხილს კვეთს.

თოვლი ივლისამდე დგას. ივნისში ტბები ხშირად ჯერ კიდევ ნაწილობრივ გაყინულია, უღელტეხილებზე კი ფირნია. ივლისის შუიდან სექტემბრის შუამდე — აი, რეალური ფანჯარა.

თავშესაფარი არ არის. მწყემსების ქოხები ზოგან დგას, მაგრამ მათზე დაყრდნობა არ შეიძლება; კარავი, სახელდახელო ღუმელი და საკვები თან უნდა გქონდეს. წყალი უხვია, მაგრამ ბოლო დღეებში ზოგჯერ მხოლოდ თოვლის ნადნობია.

ამინდი აქაური მთავარი რისკია. ეგრისის ქედი შავი ზღვიდან პირდაპირ იღებს ტენს და ნისლი რამდენიმე წუთში ეშვება. პლატოზე ორიენტირები ცოტაა და ბილიკი ადგილ-ადგილ ქრება. ამიტომ გამცილებელი აქ ფუფუნება არ არის — ის უსაფრთხოების საკითხია. მუხურიდან ცხენების დაქირავებაც შესაძლებელია.

ეგრისის ქედი დაბალია მთავარ კავკასიონთან შედარებით, მაგრამ სწორედ ამიტომ არის ასეთი მწვანე: ტყის ზედა საზღვარი მაღლა დგას და უღელტეხილებამდე მდელო და დეკიანი აღწევს. ივლისში აქ ყვავილი ისეთი უხვია, როგორიც საქართველოში ცოტა სად. სამაგიეროდ, ტენი მუდმივია — კარვის შიგნით დილით ყოველთვის ნესტია და ტანსაცმელი ძნელად შრება.

ველური ბუნება რეალურია: არემარეში დათვი ბინადრობს, ასევე ჯიხვი და არწივი. საკვები ღამით ხეზე ან ჩანთაში მოშორებით უნდა შეინახო.

რაც ამ ყველაფრის სანაცვლოდ გელოდება, მარტივია და იშვიათი — სამი დღე ისეთ ლანდშაფტში, სადაც არც გზა ჩანს, არც ბოძი და არც სახლი. საქართველოში ასეთი ადგილი სულ უფრო ცოტაა.

ქვემოთ მითითებული მანძილი და დრო მუხურის ტრეილჰედამდეა და არა ტბებამდე; იქიდან ყველაფერი ფეხით ან ცხენით ხდება.