სალხინოს დადიანების რეზიდენცია

სალხინო ის ადგილია, სადაც დადიანები ზაფხულს ატარებდნენ — და სახელიც ზუსტად ამას ნიშნავს. სოფელი მარტვილიდან თერთმეტიოდე კილომეტრში ჩრდილოეთით, ეგრისის ქედის წინა კალთებზეა, სადაც დაბლობის სიცხე უკვე იკლებს.

რეზიდენცია XIX საუკუნეში აშენდა. ეს არ არის ზუგდიდის სასახლის მასშტაბის ნაგებობა: ორსართულიანი, აივნიანი, შედარებით მოკრძალებული სახლი, რომელიც უფრო აგარაკს ჰგავს, ვიდრე სასახლეს. სწორედ ეს იყო აზრი — აქ ოჯახი ისვენებდა და არა იღებდა.

მთავარი, რითაც სალხინო ცნობილია, ღვინოა. ოჯალეში, სამეგრელოს წითელი ჯიში, აქ მაღლარად იზრდება: ვაზი მურყანსა და სხვა ხეებზეა ატანილი, რაც ნოტიო კლიმატში ჰაერის მოძრაობას უზრუნველყოფს. დადიანებმა ეს ჯიში სისტემატურად გააშენეს და სალხინოს ღვინო რუსეთის იმპერატორის კარზეც მიდიოდა. მევენახეობა დღესაც გრძელდება და ზოგი ვაზი ხის კენწერომდე აღწევს — ეს ისეთი სანახავია, რომელსაც სხვაგან იშვიათად ნახავ.

ოჯალეში ძალიან გვიან მწიფდება — ხშირად ნოემბერში, როცა სხვა ჯიშები უკვე დაკრეფილია. სწორედ ამიტომ სჭირდება მას თბილი შემოდგომა და კარგად განიავებული მდებარეობა; ხეზე ატანილი ვაზი ორივეს იძლევა. სახელი მეგრულ სიტყვას უკავშირდება, რომელიც ხეს ნიშნავს, და ეს ჯიშის მოყვანის წესსაც ზუსტად აღწერს.

ეს ტექნიკა თანდათან ქრება. სასოფლო-სამეურნეო თვალსაზრისით მაღლარი არაეფექტიანია: მოსავალი მცირეა, კრეფა კი კიბეს მოითხოვს. სწორედ ამიტომ ღირს სალხინოში მისვლა — აქ ის ჯერ კიდევ ცოცხალია და არა მუზეუმის ექსპონატი.

რეზიდენციის ეზოში მიძინების ეკლესიაა; დღეს ტერიტორიაზე მონასტერია და სწორედ ის არის ყველაზე ცოცხალი ნაწილი. ბერები ვენახსაც უვლიან.

პირდაპირ უნდა ითქვას: სასახლის ინტერიერი ჩვეულებრივ დახურულია და აქ არც მუზეუმია და არც ბილეთი. აღდგენა წლების განმავლობაში წყვეტილად მიმდინარეობდა. თუ ავეჯით მოწყობილ სასახლეს ელოდები, ზუგდიდში წადი.

აქ სხვა რამისთვის მოდიან: ხეზე ატანილი ვაზისთვის, ძველი ხეებისთვის, ეკლესიის სიჩუმისთვის და იმ ხედისთვის, რომელიც ბორცვიდან სამხრეთით, დაბლობისკენ იშლება. ეზოში ძველი ბზა და მუხებია, ხოლო სახლის აივნიდან, თუ კარი ღიაა, ვენახი მთლიანად ჩანს. სექტემბრისა და ოქტომბრის დასაწყისი ყველაზე კარგი დროა — რთველი მიმდინარეობს და ჰაერი ტკბილია.

ვიზიტი ბუნებრივად ერწყმის მარტვილის კანიონსა და ბალდას იმავე დღეს; სამივე ერთმანეთისგან ნახევარ საათშია.