თახტი-თეფას ტალახის ვულკანები

თახტი-თეფა თურქულად „ბრტყელ გორას" ნიშნავს და ზუსტად ასეთია: მშრალი, დამსკდარი თიხის სუფრა ვაშლოვანის სამხრეთ ნაწილში, სადაც სხვა არაფერია, გარდა ჰორიზონტისა და მზისა. სწორედ ამ სუფრაზე დგას რამდენიმე ათეული პატარა კონუსი — ტალახის ვულკანები.

ისინი ნამდვილ ვულკანებთან კავშირში არ არიან. სიღრმეში მოქცეული აირი ზევით მოძრაობს, თან წყალსა და თიხას მოაქვს, და ზედაპირზე ნელა ამოდის ცივი, ნაცრისფერი მასა. კონუსები იშვიათად აღემატება ერთ-ორ მეტრს; ზოგი მშრალია და გამაგრებული, ზოგში კი ტალახი დროდადრო ბუშტულებით ისკდება. ხმა თითქმის არ ისმის — ჯერ დაინახავ, მერე გაიგონებ.

ბუშტის აფეთქებას წამები აშორებს ერთმანეთისგან, ამიტომ საკმარისია ჩამოჯდე და დაელოდო. წყალი ზოგ კრატერში მლაშეა და ირგვლივ თეთრი მარილის ლაქებს ტოვებს. ხანდახან ზეთის თხელი აპკიც ჩანს — ეს რეგიონი ნავთობის ველების პირასაა.

ლანდშაფტი გარშემო ისეთივე უჩვეულოა, როგორც კრატერები: სრულიად უხეო, ღია ყავისფერი და ნაცრისფერი დაბლობი, სადაც ხედი ათეულობით კილომეტრზე გადის, აზერბაიჯანის მთებამდე. აპრილში მოკლე ბალახი მწვანდება და ლალები ყვავის; ივლისში ყველაფერი ერთფეროვან მტვრად იქცევა.

ეს არ არის დიდი „ატრაქციონი" — კრატერების ველი დაახლოებით ფეხბურთის მოედნის ზომისაა. მისი ღირებულება იმაშია, რომ საქართველოში ასეთი მოვლენა თითქმის აღარსად ხელმისაწვდომია, და რომ აქ სრული სიჩუმეა.