რაბათის ციხე (ახალციხე)

რაბათი ახალციხის ისტორიული ბირთვია — ბორცვზე აღმართული ციხე-ქალაქი, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ჯაყელთა სამთავროს, შემდეგ კი ოსმალური ადმინისტრაციის ცენტრი იყო. სახელი არაბული სიტყვიდან მოდის და „გამაგრებულ უბანს“ ნიშნავს. ახალციხე სამცხის მთავარი ქალაქია და მისი ისტორია ზუსტად ამ ბორცვზე იკითხება: ქრისტიანული სამთავრო, ოსმალური საფაშო, რუსული გარნიზონი და საბჭოთა პერიოდი ერთმანეთს ფენებად ედება.

2011–2012 წლებში კომპლექსი ფართოდ აღადგინეს. ეს აღდგენა დღემდე კამათის საგანია: ნაწილი ისტორიულია, ნაწილი კი თანამედროვე რეკონსტრუქციაა თეთრი ქვით, ახალი ბაღებითა და ტერასებით. მიუხედავად ამისა, რაბათი საქართველოში იშვიათი ადგილია, სადაც სამცხის რელიგიური სიჭრელე ერთ სივრცეშია თავმოყრილი — მეჩეთი მედრესეთი, მართლმადიდებლური ეკლესია, სინაგოგის შენობა და სასახლის ნაწილი.

კომპლექსი ორ ნაწილადაა გაყოფილი:

• ქვედა, უფასო ზონა — ქუჩები, კაფეები, სუვენირები, საინფორმაციო ცენტრი
• ზედა, ბილეთიანი ზონა — ციტადელი, მეჩეთი, ისტორიული მუზეუმი და გალავანზე გასასვლელი

ზედა გალავნიდან მთელი ახალციხე და მესხეთის ქედები იშლება, კარგ ამინდში კი შორეული მთებიც ჩანს. მუზეუმში სამცხე-ჯავახეთის არქეოლოგიური მასალა და ჯაყელთა ეპოქის ექსპონატებია — მასზე ოცი წუთი ცალკე ჩადე.

ციხის ტერიტორიაზე დღეს სასტუმროც მუშაობს და ღვინის სარდაფიც, ხოლო ზაფხულში ეზოში კონცერტები და ფესტივალები იმართება. სწორედ ამიტომ ღირს რაბათში საღამოს შესვლა: სიცხე იკლებს, განათება ირთვება და ადგილი ტურისტული ობიექტიდან ცოცხალ საქალაქო სივრცედ იქცევა.