ომალო და თუშეთი

თუშეთი კავკასიონის მთავარი ქედის ჩრდილოეთით მდებარეობს და მასთან ერთადერთი გზა აბანოს უღელტეხილზე გადის — 2850 მეტრი, სამოცდაათი კილომეტრი გრუნტი ფშაველიდან ომალომდე, ბოლომდე ვიწრო, გამოკვეთილი ფერდობზე და ბარიერების გარეშე. ეს მონაკვეთი მსოფლიოს ყველაზე სახიფათო გზების ჩამონათვალებში სისტემატურად ხვდება და ამ რეპუტაციას სავსებით იმსახურებს.

ომალო რეგიონის ცენტრია: ქვემო ომალო — სოფელი სასტუმროებით და მაღაზიით, ზემო ომალო — ბორცვზე ასული, თუშური თავდაცვითი კოშკების კომპლექსით, რომელიც აქაური ლანდშაფტის სავიზიტო ბარათია. აქედან ბილიკები დიკლოს, შენაქოს, დართლოსა და ჭეშოს მიმართულებით მიდის; ეს სოფლები ერთმანეთისგან რამდენიმე საათის სავალზეა და მრავალდღიანი ლაშქრობის კლასიკურ მარშრუტს ქმნის.

გზა, როგორც წესი, ივნისის დასაწყისში იხსნება და ოქტომბრის მიწურულს იკეტება. ზამთარში თუშეთი პრაქტიკულად დაცლილია — რჩება რამდენიმე ათეული ადამიანი, კავშირი კი მხოლოდ ვერტმფრენით. ამიტომ საზაფხულო ფანჯარა ვიწროა და ამინდი უღელტეხილზე შეიძლება რამდენიმე საათში შეიცვალოს. ინტერნეტი და მობილური კავშირი ფრაგმენტულია, ბანკომატი კი არსად არის. თუშეთი დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაა და აქაური სოფლების ქვის არქიტექტურა თითქმის უცვლელად შემორჩა. სასტუმროები საოჯახოა, კვება სახლისეული, ხოლო ელექტროენერგია ბევრგან მზის პანელებზე და გენერატორზე მუშაობს გარკვეული საათებით.