აბანოს უღელტეხილი
2850 მეტრზე გამავალი ერთადერთი გზა თუშეთისკენ, ივნისიდან ოქტომბრამდე ღია და მხოლოდ ჯიპისთვის.

- დათვალიერების დრო
- 1 სთ
- თბილისიდან
- 180 კმ · 5:00
- გზა
- მხოლოდ 4x4
- საჭირო ავტომობილი
- მაღალი გამავლობის 4x4
- სეზონი
- ივნისი–სექტემბერი
- შესვლა
- free
აბანოს უღელტეხილი თუშეთის ერთადერთი საავტომობილო კარიბჭეა — 2850 მეტრზე გამავალი გრუნტის გზა, რომელიც ფშაველიდან ომალომდე ავიდა და ჩამოდის. სხვა გზა არ არსებობს: თუ უღელტეხილი დაკეტილია, თუშეთი მოწყვეტილია.
გზა 1970-იან წლებში გაიჭრა კლდის ფერდობში. ის ვიწროა — ადგილ-ადგილ ერთი ავტომობილის სიგანე — მოაჯირების გარეშე, სერპანტინებით და მკვეთრი, დაუფარავი ჩამონაშალებით. საერთაშორისო სიაში „ყველაზე საშიშ გზებში" ის რეგულარულად ხვდება და ეს არ არის მარკეტინგი: ყოველწლიურად ხდება ავარიები.
სეზონი მოკლეა. თოვლი ჩვეულებრივ მაისის ბოლოს ან ივნისის დასაწყისში იწმინდება და გზა ოქტომბრის დასაწყისამდე მუშაობს. სექტემბრის ბოლოს ერთმა ღამის ყინვამ შეიძლება ყველაფერი შეცვალოს.
თავად უღელტეხილზე ხედი ფართოა: სამხრეთით ალაზნის ვაკე და გომბორის ქედი, ჩრდილოეთით კი კავკასიონის მთავარი ქედი — ბოჭორნა, დიკლოსმთა, თებულოსმთა. თხემზე ჯვარი და მემორიალური დაფებია. აქ თითქმის ყოველთვის ქარია და ზაფხულშიც შეიძლება 5 გრადუსი იყოს.
ასვლა ფშაველიდან სამ საათს იღებს დაახლოებით ოცდაათი კილომეტრისთვის. ეს არ არის „მოკლე გადასვლა" — ეს დღის ნახევარია, ერთი მიმართულებით.
პრაქტიკული რჩევა
მხოლოდ ჯიპით და გამოცდილი მძღოლით. ქირავნობისას დარწმუნდი, რომ დაზღვევა თუშეთის გზას ფარავს — ბევრი კომპანია გამორიცხავს. სამარშრუტო ჯიპები ომალოში ყოველდღიურად დადიან, თუ თავად მართვა არ გინდა. ავარიულ სამსახურს კავშირი მხოლოდ ცალკეულ წერტილებში აქვს. საწვავი ბოლოს თელავსა და ფშაველშია. მთაში ავადმყოფობა იშვიათია, მაგრამ ცივი ქარი და მზე ერთად მოქმედებს: ქუდი და ქურთუკი აუცილებელია. ზამთარში გზა დაკეტილია.
როგორ მივიდეთ თბილისიდან
თბილისიდან გომბორის უღელტეხილით თელავამდე (95 კმ), შემდეგ ჩრდილო-დასავლეთით ახმეტისა და ფშაველისკენ — აქამდე ასფალტია. ფშაველიდან იწყება გრუნტი: დაახლოებით 30 კმ ასვლა უღელტეხილამდე, სამი საათი. სულ 180 კმ, დაახლოებით ხუთი საათი. გზა ერთლიანდაგიანია, გასაჩერებელი ჯიბეებით; ჩამომავალს უპირატესობა აქვს. საწვავი ფშაველში ბოლოა — ომალომდე გასამართი აღარ იქნება.
დააჭირეთ ნიშანს დეტალებისთვის. ფერადი ხაზები — მზა მარშრუტები.
ახლომდებარე ადგილები
მთაომალო და თუშეთი
საქართველოს ყველაზე იზოლირებული მთიანი კუთხე აბანოს უღელტეხილის მიღმა — მხოლოდ 4x4, მხოლოდ ივნისიდან ოქტომბრამდე.
ქალაქიდართლო
თუშეთის ყველაზე ლამაზი სოფელი პირიქითა ალაზნის ხეობაში, ფიქლის სახურავებით და აღდგენილი კოშკებით.
მონასტერიალავერდის საკათედრო ტაძარი
XI საუკუნის ორმოცდაათმეტრიანი ტაძარი ალაზნის ველზე — საუკუნეების განმავლობაში საქართველოს ყველაზე მაღალი ნაგებობა.