კლდეკარის ციხე

კლდეკარი უფრო ისტორიაა, ვიდრე ნახავი. ციხის ნაშთები თეძმის ხეობის სათავეში, ტრიალეთის ქედის კლდოვან ქიმზეა და მისვლა ფეხით ან სერიოზული ჯიპით ხდება. ვინც სრულყოფილ კედლებს ელოდება, იმედგაცრუებული დარჩება; ვისაც ქართული შუასაუკუნეების პოლიტიკა აინტერესებს, ამ ადგილს გამოტოვებას ვერ აპატიებს.

ციხე 876 წელს ლიპარიტ ბაღვაშმა ააგო. მისმა შთამომავლებმა კლდეკარის საერისთავო შექმნეს, რომელიც X-XI საუკუნეებში ფაქტობრივად დამოუკიდებელი ძალა იყო: ბაღვაშები მეფეებს აყენებდნენ და ამხობდნენ, ბიზანტიასთან ცალკე მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ და ერთ მომენტში სამეფო ხელისუფლებაზე ძლიერნიც კი აღმოჩნდნენ. სწორედ ეს იყო მიზეზი, რის გამოც დავით აღმაშენებელმა 1103-1104 წლებში საერისთავო საბოლოოდ გააუქმა და ბაღვაშები ქვეყნიდან გაასახლა. ამის შემდეგ ციხემ მნიშვნელობა დაკარგა.

დღეს ქიმზე კედლების მონაკვეთები, კოშკის ქვედა ნაწილი და წყალსაცავის კვალი შემორჩა, ბალახსა და ბუჩქებში. სახელი — „კლდე" და „კარი" — ზუსტად აღწერს ადგილს: კლდეში გაჭრილი კარიბჭე, საიდანაც შიდა ქართლიდან ტრიალეთისკენ გადადიოდნენ.

ხედი ღირს ასვლად: ჩრდილოეთით მტკვრის ველი და კავკასიონი, სამხრეთით ტრიალეთის ზეგანი. ივნისიდან სექტემბრამდე ალპური მდელოები ყვავილობს. ოქტომბრის შემდეგ ამინდი სწრაფად იცვლება და თოვლი ადრე მოდის.