გარდაბნის აღკვეთილი

გარდაბნის აღკვეთილი ჩვეულებრივი ტურისტული ობიექტი არ არის და არც ცდილობს იყოს. ეს დაახლოებით 3500 ჰექტარი მტკვრის ჭალის ტყეა ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში, აზერბაიჯანის საზღვართან, 280 მეტრზე — საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი და ცხელი წერტილი.

ის, რასაც აქ იცავენ, ტუგაია: მდინარისპირა ტყე, რომელიც პერიოდულ დატბორვას ეგუება. ვერხვი, ტირიფი, მუხა და თელა ერთმანეთშია გადახლართული ლიანებით და მკვრივი ქვეტყით — ევროპულ ტყეზე მეტად სუბტროპიკულ ჯუნგლს ჰგავს. ასეთი ტყე ოდესღაც მთელ ქვემო მტკვარს ფარავდა; დღეს მისი ნაშთები მხოლოდ რამდენიმე ადგილას შემორჩა. ნაკრძალი 1957 წელს დაარსდა და მოგვიანებით აღკვეთილის სტატუსი მიიღო. ტუგაი წყალდიდობებზეა დამოკიდებული, ზემოთ აშენებულმა კაშხლებმა კი მტკვრის რეჟიმი ბევრად უფრო თანაბარი გახადა; შედეგად ტყე თხელდება და სწორედ ამიტომ არის ეს პატარა ტერიტორია იმაზე მნიშვნელოვანი, ვიდრე მისი ფართობი გვაფიქრებინებს.

ფაუნა მთავარი მიზეზია მოსვლის: ტურა, გარეული ღორი, მაჩვი, ტყის კატა და ხშირი ფრინველი — ყანჩა, ვარხვი, ნაირი მტაცებელი. გაზაფხულის მიგრაცია განსაკუთრებით საინტერესოა. ეს ერნითოლოგებისა და მშვიდი ტყის მოყვარულთა ადგილია.

სიმართლე ისაა, რომ ინფრასტრუქტურა თითქმის არ არსებობს: მონიშნული ბილიკები, ინფოცენტრი და საპირფარეშო არ არის, ხოლო შესასვლელი გზები სამეურნეო ბილიკებია. ზაფხულში აქ ძალიან ცხელა და კოღოა უამრავი. საუკეთესო დროა მარტიდან მაისამდე და სექტემბრიდან ნოემბრამდე.