გაბრიაძის თეატრი და საათის კოშკი

ეს თბილისში ერთადერთი შენობაა, რომელიც განზრახ არის მრუდე. საათის კოშკი 2010 წელს ააგო რეზო გაბრიაძემ — მხატვარმა, სცენარისტმა და თოჯინების თეატრის დამფუძნებელმა — თავისივე თეატრის გვერდით, შავთელის ვიწრო ქუჩაზე. ის ძველი აგურით, ნაპოვნი კრამიტითა და მოზაიკის ნატეხებით არის აწყობილი და ისე გამოიყურება, თითქოს რამდენიმე საუკუნეა იქ დგას, თუმცა ჩვენზე ახალგაზრდაა.

ყოველ საათში კარი იღება და ანგელოზი გამოდის ჩაქუჩით ზარს რომ დაჰკრას. დღეში ორჯერ, შუადღისას და საღამოს შვიდზე, ზემოთ პატარა ფანჯარა იხსნება და ორმოცდაათწამიან თოჯინურ სცენას აჩვენებს — დაბადებიდან სიბერემდე მთელი ცხოვრება, უტექსტოდ.

გვერდით მდგარი თეატრი 1981 წელს დაარსდა. დარბაზი ძალიან პატარაა, ოთხმოციოდე ადგილით, სცენა კი დაახლოებით მაგიდის ზომისაა. აქ იდგმება გაბრიაძის საკუთარი პიესები — „სტალინგრადის ბრძოლა", „რამონა", „ჩემი გაზაფხულის შემოდგომა" — რომლებიც სამყაროს ომს, სიყვარულს და დანაკარგს ორმოცსანტიმეტრიანი თოჯინებით ჰყვება. სპექტაკლები ქართულადაა, ტიტრებით. გაბრიაძე 2021 წელს გარდაიცვალა, თეატრი კი მუშაობს.

კოშკი უფასოა და ქუჩიდან ჩანს, ამიტომ მასთან ხალხი ყოველთვის დგას — განსაკუთრებით საათის დარტყმამდე ხუთი წუთით ადრე. თეატრის ეზოში პატარა კაფეა, ქუჩის მოპირდაპირე მხარეს კი ანჩისხატის ბაზილიკა — ორივე ერთ გასეირნებაში იკრიბება.

გაბრიაძე მხოლოდ თოჯინების ავტორი არ იყო. ის საბჭოთა კინოს ორი ყველაზე ცნობილი კომედიის — „მიმინოსა" და „კინ-ძა-ძას" — სცენარისტია, და მისი პატარა ქანდაკებები რამდენიმე ქალაქშია გაფანტული, მათ შორის სანქტ-პეტერბურგში. თეატრის კაფე და ინტერიერიც მისივე ხელითაა გაფორმებული: მოხატული კედლები, უცნაური ავეჯი და დეტალები, რომლებიც იმავე ლოგიკით მუშაობს, როგორც კოშკი — არაფერი სწორი, ყველაფერი განზრახ.