სიონის საკათედრო ტაძარი

სიონი ის ტაძარია, რომელსაც თბილისმა ყველაზე ხშირად დაუბრუნა სახე. ის მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე დგას, ვიწრო ქუჩების ლაბირინთში, და გარედან თითქმის მოკრძალებულად გამოიყურება — სანამ არ მიხვდები, რომ ეს შენობა თითქმის ყოველ საუკუნეში ინგრეოდა და ხელახლა შენდებოდა.

პირველი ეკლესია აქ VI–VII საუკუნეებში აშენდა. შემდეგ მოვიდნენ არაბები, ჯალალ ედ-დინი 1226 წელს, თემურ ლენგი, სპარსელები. დღევანდელი ნაგებობის ბირთვი XIII საუკუნისაა, თუმცა გუმბათი, კედლების დიდი ნაწილი და ფასადის დეტალები XVII–XIX საუკუნეებში აღდგა. 1795 წელს აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის დროს ტაძარი კვლავ დაზიანდა.

შიგნით ორი რამ იპყრობს ყურადღებას. პირველი — წმინდა ნინოს ჯვარი, ვაზისგან გაკეთებული და ტრადიციის თანახმად თავად წმინდანის თმით შეკრული; ის ჩრდილოეთით, საკურთხევლის მახლობლად, ვერცხლის კიოტშია. მეორე — კედლის მოხატულობა, რომელიც 1850-იან წლებში რუსმა მხატვარმა გრიგოლ გაგარინმა შეასრულა უფრო ძველი ფრესკების ადგილას; ეს გადაწყვეტილება დღემდე კამათის საგანია.

ქუჩის მოპირდაპირე მხარეს ცალკე მდგარი აგურის სამრეკლოა, 1425 წლისა — თბილისში შემორჩენილი უძველესი. მის გვერდით მეორე, სამსართულიანი სამრეკლო XIX საუკუნის დასაწყისისაა.

2004 წელს სამების აშენებამდე სიონი საპატრიარქოს მთავარი ტაძარი იყო. დღეს ის უფრო წყნარია, ვიდრე სამება, და გაცილებით ბნელი: შუადღისასაც სანთლების შუქზეა დამოკიდებული, რაც მას სრულიად სხვა განცდას აძლევს.

გარედან ტაძარი ყვითელი ტუფის ქვითაა მოპირკეთებული და გუმბათი XIX საუკუნის რესტავრაციისაა — სწორედ ამიტომ ჩანს ის უფრო ახალი, ვიდრე არის. სიონი ქუჩას თითქმის ეხება: სახლები კედლებამდე მოსულია და ტაძარს გადასაღებად შორი წერტილი არ აქვს. ერთადერთი ადგილი, საიდანაც მისი მთელი მოცულობა ჩანს, მტკვრის მოპირდაპირე ნაპირია, მეტეხის ხიდიდან.