ბეჩო და მაზერი

ბეჩოში იმისთვის მიდიან, რომ უშბა ახლოს ნახონ. დოლრის ხეობა მესტიის დასავლეთით იხსნება, მთავარი სოფელი მაზერი დაახლოებით 1600 მეტრზეა და ხეობის თავში პირდაპირ ორთავიანი მასივი დგას.

უშბა 4710 მეტრია და კავკასიონის ყველაზე რთულ მთებშია. ის უმაღლესი არაა, მაგრამ ორი ციცაბო კოშკის სილუეტმა ის სვანეთის სიმბოლოდ აქცია. მაზერიდან მასზე ყოველგვარი ასვლის გარეშე იყურები — ეს იშვიათია.

მეორე მიზეზი შდუგრას ჩანჩქერია. ის ხეობის კედელზე გრძელი, საფეხურებიანი ნაკადით ეშვება და საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე მაღლად ითვლება. მაზერიდან ფეხით სამიდან ოთხ საათამდე გჭირდება იქით და უკან: ჯერ წიფლისა და არყის ტყე, შემდეგ ლოდნარი და ბოლოს ჩანჩქერის ძირი. ერთ ადგილას ადგილობრივებმა ბაგირით გადასასვლელი მოაწყვეს, თუმცა ფეხითაც შეიძლება შემოვლა.

უფრო ზემოთ, დოლრის სათავეში, უშბის მყინვარი და მისი ყინულის ჩამონაქცევია. იქამდე მისვლა უკვე სრული დღეა და გამცილებელი სჯობს.

ბეჩო სვანეთის სხვა ხეობებზე ნაკლებად არის ტურისტული და ეს იგრძნობა. აქ ავტობუსი არ დგება, სუვენირის ჯიხური არ არის და საღამოს სოფელში საქონელი ბრუნდება. ვინც სვანეთს მესტიის ცენტრალური მოედნის მიხედვით იცნობს, აქ სულ სხვა სურათს ნახავს.

მაზერსა და მეზობელ უბნებში სვანური კოშკებია — ნაკლები, ვიდრე უშგულში, სამაგიეროდ ჯერ კიდევ საცხოვრებელ ეზოებში, და არა ღია ცის ქვეშ მუზეუმად.

ბეჩოს უღელტეხილი ჩრდილოეთით, რუსეთის საზღვრისკენ მიდის. ეს ტურისტული მარშრუტი არ არის და მისი გავლა არ ღირს.

ახლა გულახდილად ამინდზე. უშბა დროის დიდ ნაწილს ღრუბელშია. საუკეთესო შანსი დილაა, განსაკუთრებით ცივი ღამის შემდეგ; შუადღისთვის ხეობა ხშირად იხურება. თუ ერთ ღამეს გაათევ მაზერში, შანსი ორმაგდება.

მაზერში სასტუმროებია — მესტიაზე მშვიდი და იაფი. საღამოს აქ თითქმის სრული სიჩუმეა, რაც მესტიაზე ზაფხულში ვეღარ ითქმის.

დოლრის ხეობა ვიწროა და ციცაბო, ამიტომ მზე გვიან ამოდის და ადრე ჩადის; ზაფხულშიც კი დილა ცივია. ეს ჩანჩქერამდე ასვლას აადვილებს, ფოტოსთვის კი ნიშნავს, რომ ხეობის ფსკერზე შუქი მოკლე დროით არის კარგი.

სეზონი ივნისიდან ოქტომბრის დასაწყისამდეა. მაისში ბილიკებზე ჯერ კიდევ თოვლია და მდინარეები ადიდებულია; ნოემბრიდან სოფელი ცარიელდება.

ერთი სრული დღე — ჩანჩქერი, სოფელი და ხედი — ზუსტად საკმარისია.