دژ کوجوری (آزئولا)

دژ کوجوری — که آزئولا یا آگارانی هم خوانده می‌شود — بر ستیغی صخره‌ای درست در جنوب کوجوری نشسته است. کهن‌ترین لایه‌های آن به اواخر سدهٔ یازدهم بازمی‌گردد و بیشتر دیوارهای برجای‌مانده از سده‌های شانزدهم تا هجدهم است. دژ در خدمت خاندان اوربلی بود و سپس پناهگاه تابستانی دربار سلطنتی گرجستان شد: وقایع‌نامه‌ها دربار ملکه تامار را در آگارانی ثبت کرده‌اند و بنا بر روایت، ملکهٔ بزرگ همین‌جا درگذشت.

این مکان تاریخی تازه‌تر و سنگین‌تر هم دارد. در فوریهٔ 1921 بلندی‌های پیرامون کوجوری صحنهٔ سخت‌ترین نبردهای هجوم ارتش سرخ به گرجستان بود. یادبود دانشجویان افسری گرجی جان‌باخته و مارو ماکاشویلی در همان نزدیکی ایستاده است — دو دوران بر یک تپه به هم می‌رسند.

از فراز ستیغ چشم‌اندازی فراخ بر گودی تفلیس و ستیغ تریالتی گشوده می‌شود. این پیاده‌روی کوتاه محبوب و نقطهٔ تماشای غروب تفلیسی‌هاست: از کنار جاده 15 تا 20 دقیقه بالا می‌روید و در بالا هوای خنک کوجوری و همهمهٔ دوردست شهر در انتظار است. ویرانه تمام سال باز و رایگان است.