აბრეშუმის სახელმწიფო მუზეუმი

ეს არა იმდენად მუზეუმი აბრეშუმზე, რამდენადაც XIX საუკუნის მუზეუმის ცოცხალი ეგზემპლარია. ის 1887 წელს დაარსდა კავკასიის მეაბრეშუმეობის სადგურთან, ნიკოლაი შავროვის ინიციატივით, შენობა კი 1892 წელს დაასრულეს არქიტექტორ ალექსანდრე შიმკევიჩის პროექტით — იმავე ავტორისა, ვისაც რუსთაველის თეატრის შენობა ეკუთვნის.

მიზანი პრაქტიკული იყო: იმპერიის მთელ სამხრეთში გლეხებს უნდა ესწავლათ აბრეშუმის ჭიის მოშენება, დაავადებების ამოცნობა და პარკის სწორად დამუშავება. ამიტომ ეს სასწავლო კოლექციაა და არა სამკაულების გამოფენა.

განსაკუთრებული ისაა, რომ თითქმის არაფერი შეცვლილა. დარბაზებში დგას ორიგინალი მუხის და მინის ვიტრინები, მათში კი:

• მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოტანილი პარკები, ასობით ჯიშად დახარისხებული

• გამომშრალი პეპლები და ჭიის განვითარების ყველა სტადია

• შეღებილი აბრეშუმის ნიმუშები, საღებავები და ქსოვილები

• ხელით დაწერილი, გამქრალი მელნით შესრულებული ეტიკეტები რუსულ და ფრანგულ ენებზე

• მუზეუმის საკუთარი ბიბლიოთეკა და ფოტოარქივი

კოლექცია იმ დროს საერთაშორისო გამოფენებისთვის მზადდებოდა და მედლებიც მოიპოვა. დღეს დარბაზები ხშირად ცარიელია; თანამშრომლები ჩვეულებრივ თავად გატარებენ და უამბობენ. ვისაც ძველი ვიტრინები, კალიგრაფია და მეცნიერების ისტორია აინტერესებს, ეს თბილისში ერთ-ერთი ყველაზე უჩვეულო საათია.

აბრეშუმის მოშენება საქართველოში მუზეუმზე ბევრად ძველია: აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოში აბრეშუმის ჭიას საუკუნეების განმავლობაში აშენებდნენ, საბჭოთა პერიოდში კი ეს დარგი ცალკე ინდუსტრიად იქცა. 1990-იან წლებში ის თითქმის მთლიანად გაქრა. მუზეუმი, შესაბამისად, არა მხოლოდ კოლექციაა, არამედ იმ ეკონომიკის უკანასკნელი შემორჩენილი კვალი, რომელიც ქვეყანას ას წელზე მეტ ხანს კვებავდა.