ნარიყალას ციხე

ნარიყალა თბილისის ვიზუალური ღერძია. სოლოლაკის ქედზე აღმართული ქვის კედლები ქალაქის ყველა კუთხიდან ჩანს და ღამით განათებული განსაკუთრებით შთამბეჭდავია. ციხის პირველი ბირთვი IV საუკუნით თარიღდება, როცა აქ სპარსული ციტადელი იდგა; შემდეგ მას არაბებმა, თურქ-სელჩუკებმა, მონღოლებმა და სპარსელებმა თავიანთი ფენა დაამატეს. დღევანდელი მოხაზულობა ძირითადად XVI–XVII საუკუნეებისაა.

1827 წელს დენთის საწყობში მეხმა დაარტყა და აფეთქებამ ციხის დიდი ნაწილი დაანგრია. სწორედ ამიტომ ნარიყალა ნახევრად ნანგრევია — და სწორედ ეს აძლევს მას იმ სახეს, რომელსაც ტურისტები ეძებენ.

რას ნახავს სტუმარი:

• გალავნის ორი იარუსი, კოშკები და გასასვლელი ბილიკები, საიდანაც პანორამა 360 გრადუსით იშლება
• წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია ციხის ეზოში, აღდგენილი 1990-იან წლებში ძველი საძირკველზე
• ხედი აბანოთუბანზე, მტკვრის ხიდებზე, სამებაზე და მეტეხზე ერთდროულად
• ბოტანიკური ბაღის შესასვლელი ციხის უკანა კალთაზე, ჩანჩქერამდე მისასვლელი ბილიკით
• „ქართლის დედის" ალუმინის ქანდაკება ქედის გასწვრივ, 20 წუთის სასეირნო მანძილზე

ნარიყალა არ არის მუზეუმი — აქ ბილეთი არ იყიდება და კარი არ იკეტება. ეს ღია სივრცეა, სადაც ქვაზე ჯდომა და ქალაქის ყურება ისეთივე ლეგიტიმური პროგრამაა, როგორც კედლების შემოვლა.