შუხუთი და ლელო ბურთი

წელიწადში ერთხელ, აღდგომა დღეს, ორი გურული სოფელი ბურთისთვის ერკინება — და ეს არაა თამაში ტურისტებისთვის. ზემო და ქვემო შუხუთი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტშია, ერთმანეთის გვერდით, გაყოფილი პატარა მდინარით. სწორედ ეს მდინარეა თამაშის ორივე მიზანი. ლელო ბურთი უწესო, უპოზიციო და თითქმის უწესებო ჭიდილია. ბურთს ხელით კერავენ ტყავისგან, ავსებენ ნახერხითა და მიწით, და ის ორმოცდაათ კილოგრამამდე იწონის. სოფლის მღვდელი მას აკურთხებს და მოედნის შუაში ისვრის. ამის შემდეგ ორი გუნდი — თითოეული სოფლის ყველა მამაკაცი, ვინც კი დგას — ცდილობს ბურთი „თავის" მდინარემდე მიიტანოს. სხვა წესი არ არსებობს: არც დროის ლიმიტი, არც მოთამაშეთა რაოდენობა, არც მოედნის საზღვრები. თამაში სამიდან ხუთ საათამდე გრძელდება, ხშირად ქუჩებში, ღობეებზე და ბაღებში. მოგებული ბურთი წლის განმავლობაში სოფელში, გარდაცვლილი თანასოფლელის საფლავზე დაიდება — ეს თამაშის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია და ის, რაც მას სპორტიდან რიტუალში გადაჰყავს. ტრადიციის ასაკი ზუსტად არაა ცნობილი; ჩვეულებრივ მას შუა საუკუნეების სამხედრო წვრთნას უკავშირებენ. 2014 წლიდან ლელო ბურთი საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. დანარჩენ 364 დღეს შუხუთი ჩვეულებრივი გურული სოფელია: ჩაის ბუჩქები, თხილის ბაღები, ხის აივნები. ღირს გავლა, თუ გზაზე ხარ — მაგრამ თუ თამაში გინდა, თარიღი ერთია და ის მართლმადიდებლური აღდგომაა.

გალერეა