მთაწმინდის პანთეონი

პანთეონი მთაწმინდის კალთაზე, ქალაქზე ორასი მეტრით მაღლა, ვიწრო ტერასებზეა გაშენებული. მისი ცენტრი მამადავითის ეკლესიაა — ადგილი, რომელიც VI საუკუნის ასურელ მამას, დავით გარეჯელს უკავშირდება; გადმოცემით, სწორედ აქ იყო მისი გამოქვაბული და წყარო, რომელსაც უშვილო ქალები დღემდე მიმართავენ.

სასაფლაო ოფიციალურად 1929 წელს დაარსდა, ალექსანდრე გრიბოედოვის გარდაცვალებიდან ასი წლის აღსანიშნავად. გრიბოედოვი — რუსი დრამატურგი და დიპლომატი, რომელიც 1829 წელს თეირანში დაიღუპა — აქ თავის ცოლთან, ნინო ჭავჭავაძესთან ერთად განისვენებს. ნინო თექვსმეტი წლის იყო, როცა ქვრივი დარჩა; მისი წარწერა საფლავზე („შენი გონება და საქმენი უკვდავია, მაგრამ რად გადამრჩა შენ სიყვარული ჩემი?") თბილისში ალბათ ყველაზე ხშირად ციტირებული ეპიტაფიაა.

აქ დაკრძალულნი არიან:

• ილია ჭავჭავაძე, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე, 1907 წელს მოკლული და მოგვიანებით წმინდანად შერაცხული

• აკაკი წერეთელი, ვაჟა-ფშაველა, ნიკოლოზ ბარათაშვილი, გალაკტიონ ტაბიძე

• სერგეი ფარაჯანოვი, კინორეჟისორი

• ზვიად გამსახურდია, პირველი პრეზიდენტი, აქ 2007 წელს გადმოასვენეს

• ეკატერინე გელაძე, სტალინის დედა

ეს ტურისტული ობიექტი არ არის და არც ცდილობს იყოს: ბილიკები ვიწროა, ქვის ჯვრები ხავსით არის დაფარული, ხმაური მხოლოდ ფოთლებიდან და ქვემოთ დარჩენილი ქალაქიდან მოდის. ზაფხულში აქ გრილა, შემოდგომაზე კი — ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი ადგილი.

პანთეონამდე ასასვლელი ფუნიკულიორი თავისთავად ისტორიული ნაგებობაა: ის 1905 წელს გაიხსნა და მას შემდეგ რამდენჯერმე გაჩერდა და აღდგა. შუალედური სადგური სწორედ სასაფლაოსთანაა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ბევრი მგზავრი აქ ჩამოდის, ხოლო ზემოთ, გასართობ პარკში, სულ სხვა განწყობა ხვდება. ეს კონტრასტი — მოხუცი ქალები საფლავებთან და ატრაქციონების ხმა ორასი მეტრით ზემოთ — თბილისზე ბევრს ამბობს.