სოლოლაკი და მისი პარადნი კიბეები

სოლოლაკში ფასადები არ არის მთავარი — მთავარი კარის მიღმაა. უბანი თავისუფლების მოედნის სამხრეთით, სოლოლაკის ქედის ძირშია და ხანის ბაღების ადგილას გაშენდა; თავად სახელი იმ წყლის არხებს უკავშირდება, რომლებიც ამ ბაღებს რწყავდა.

XIX საუკუნის ბოლოს, როცა ბაქოს ნავთობმა და კავკასიურმა ვაჭრობამ თბილისში ფული შემოიტანა, აქ ააშენეს თავიანთი სახლები ქალაქის მდიდარმა ოჯახებმა — მანთაშოვმა, არამიანცმა, სარაჯიშვილმა, მელიქ-აზარიანცმა. ისინი ევროპულ მოდას მისდევდნენ: ეკლექტიკა, შემდეგ კი მოდერნი, ანუ ის, რასაც აქ „არ ნუვოს" ეძახიან.

ჩვეულებრივი ტურისტული მარშრუტი ლადო ასათიანის, ამაღლების, მაჩაბლისა და გერონტი ქიქოძის ქუჩებს მოიცავს. კიბის უჯრედებში ნახავ:

• მოხატულ კედლებსა და ჭერს, ხშირად გახუნებულს და ნაწილობრივ ჩამოცვენილს

• ფერადი მინის ვიტრაჟებს სახურავის სინათლის ჭაბურღილში

• თუჯის მოაჯირებს და კაფელის იატაკებს, რომლებზეც ჯერ კიდევ ჩანს ქარხნის დამღა

მაჩაბლის ქუჩაზე დგას დავით სარაჯიშვილის სასახლე — 1900-იანი წლების დასაწყისის შენობა, დღეს მწერლის სახლი, სოლოლაკის ყველაზე კარგად შემონახული ინტერიერით.

ერთი გაფრთხილება. ეს კერძო საცხოვრებელი სახლებია და არა მუზეუმები. ბოლო წლებში ბევრმა სადარბაზომ კოდიანი კარი დაიყენა, სწორედ ტურისტების ნაკადის გამო. თუ კარი ღიაა — შედი წყნარად, ნუ დარეკავ ბინის ზარებს და ნუ იღებ ვიდეოს დერეფნებში.

იმის ახსნა, თუ რატომ არის ეს სადარბაზოები ასეთ მდგომარეობაში, მარტივია. 1920-იან წლებში საბჭოთა ხელისუფლებამ დიდი ბინები ნაციონალიზაცია და გაყო: ერთ ბინაში რამდენიმე ოჯახი, ოთახზე ერთი. საერთო სივრცე — ანუ სწორედ კიბე, ვესტიბიული და ვიტრაჟი — არავის კუთვნილება აღარ იყო და, შესაბამისად, არავინ უვლიდა. ასე გაგრძელდა ოთხმოცი წელი. ბოლო წლებში ნაწილი აღდგა კერძო ინიციატივით და ქალაქის პროგრამებით, თუმცა უმეტესობა ჯერ კიდევ ელოდება.