ქაცხის სვეტი

ქაცხის სვეტი ჭიათურასთან, სოფელ ქაცხთან დგას: ბუნებრივი კირქვის მონოლითი, რომელიც მიმდებარე ველიდან დაახლოებით ორმოცი მეტრით ამოიწევა და ზემოთ ბრტყელი მოედნით სრულდება. მის თხემზე პატარა ეკლესია და სენაკებია — გადმოცემით, IX–X საუკუნეებისა.

ეს ადგილი წარმართული ხანიდან იყო საკულტო; შემდეგ სვეტზე მდგომ ბერთა, სტილიტების ტრადიციამ იმკვიდრა ფეხი. თანამედროვე ისტორია 1990-იან წლებში დაიწყო, როცა ბერი მაქსიმე ყავთარაძე სვეტზე ავიდა და იქ, პრაქტიკულად სრულ იზოლაციაში, ათწლეულების განმავლობაში ცხოვრობდა. საკვები და მასალა მას ჯაჭვის კიბითა და ჭოჭონაქით აჰქონდა.

მნიშვნელოვანი: სვეტზე ასვლა ვიზიტორებისთვის დახურულია. კიბე მხოლოდ სასულიერო პირებისთვისაა და ტურისტს ზემოთ არ უშვებენ — ეს არ არის საკამათო წესი და გამონაკლისს არ აკეთებენ. სანახავად კი სვეტი ქვემოდან რჩება, და ეს სრულიად საკმარისია: ორმოცმეტრიანი ქვის სვეტი ეკლესიით მწვერვალზე შორიდანაც შთამბეჭდავია.

ქვემოთ, სვეტის ძირში, სამონასტრო კომპლექსია — ეკლესია, ეზო და საკურთხეველი, სადაც შესვლა თავისუფალია. ვიზიტი ორმოც წუთს იკავებს და ჭიათურის საბაგიროებთან ერთად ერთდღიან მარშრუტს ქმნის.

ქაცხიდან ათიოდე კილომეტრში ჭიათურაა — ქალაქი, რომელიც მანგანუმის მოპოვებაზე აშენდა და საბჭოთა პერიოდში საბაგიროების ქსელით დაიფარა. ნაწილი დღემდე მუშაობს განახლებული სახით. ეს ორი ობიექტი ერთმანეთს ძალიან განსხვავებული, მაგრამ თანაბრად უჩვეულო კადრებით ავსებს.