გლოლა

გლოლა ის წერტილია, სადაც ზემო რაჭა ორად იყოფა. სოფელი დაახლოებით ათას სამას მეტრზე დგას, იქ, სადაც ჭანჭახის ხეობა რიონს უერთდება: ერთი გზა ჭანჭახის ხეობით შოვისკენ ადის, მეორე ჩრდილო-დასავლეთით, რიონის ზემო წელზე, ჭიორასა და ღებისკენ. ვისაც ზემო რაჭაში სიღრმეში მიდის, გლოლა ყველას გაივლის.

სოფელი დიდია რაჭული მასშტაბით — რამდენიმე ასეული მცხოვრები ზაფხულში, ბევრად ნაკლები ზამთარში. სახლები ფერდობზეა გაშლილი, ქვის ცოკოლებით და ხის ზედა სართულებით, ეზოებში თივის ზვინები და კაკლის ხეები. ეკლესია სოფლის ზემოთაა და აქედან ხეობა ორივე მიმართულებით მოჩანს.

გლოლა ორმაგად დაზარალდა. 1991 წლის მიწისძვრამ ზემო რაჭაში სახლების დიდი ნაწილი დაანგრია და მოსახლეობის გადინება დაიწყო; 2023 წლის 3 აგვისტოს კი შოვის ხეობაში ჩამოწოლილმა ღვარცოფმა ხეობის გზა და ინფრასტრუქტურა მძიმედ დააზიანა. ეს ხეობა აქტიურია — ღვარცოფი და ქვათაცვენა აქ რეალური რისკია და არა თეორიული.

ამის მიუხედავად, გლოლა ლამაზი და ცოცხალი ადგილია. ალპური მდელოები სოფლის ზემოთ იწყება, სამხრეთით რაჭის ქედია, ჩრდილოეთით კი კავკასიონის მთავარი ქედის კბილები, ნათელ დღეს დანათლული. აქედან ბილიკები ადის შოდას ტბებისკენ და ჭანჭახის ხეობისკენ.

სოფელში ორიოდე ოჯახური გესტჰაუსია და პატარა მაღაზია. კვება წინასწარ უნდა შეათანხმო. ივნისიდან სექტემბრამდე აქ ხალხია; ოქტომბრის შემდეგ სოფელი იცლება და გზა თოვლს ემორჩილება.

ერთი პრაქტიკული დეტალი, რომელიც გლოლას მნიშვნელოვნად ხდის: აქ იყოფა არა მარტო გზა, არამედ სეზონიც. შოვის მხარე ივნისის შუიდან იხსნება და ოქტომბრამდე რჩება გასავლელი; ჭიორისა და ღების მიმართულება უფრო გვიან იხსნება და უფრო ადრე იკეტება. ადგილობრივები ამას ზუსტად იციან და ეს ინფორმაცია რუკაზე არსად წერია — ამიტომ სოფელში გაჩერება და კითხვა უფრო სასარგებლოა, ვიდრე ნავიგატორის ნდობა.