ახალი შუამთა

ახალი შუამთა XVI საუკუნის შუა წლებში დაარსდა და დღემდე მოქმედი დედათა მონასტერია. მისი დამაარსებელი კახეთის მეფე ლევანის მეუღლე, დედოფალი თინათინია — გურიის მთავრის ასული, რომელიც ქმრის სახლში მოგზაურობდა, როცა ეს ადგილი დაინახა.

გადმოცემა ამბობს, რომ ბავშვობაში მან სიზმარში ნახა მთის კალთა და მაყვლის ბუჩქი, სადაც ეკლესია უნდა აეშენებინა. ქორწილში მიმავალმა სწორედ ეს ადგილი იცნო და აღთქმა შეასრულა. ისტორიულ დოკუმენტში სიზმარი, ცხადია, არ წერია, მაგრამ თინათინის ქტიტორობა და მისი აქ დაკრძალვა დადასტურებულია.

ეკლესია აგურითაა ნაგები — ეს კახეთისთვის უჩვეულოა, სადაც ქვა ჭარბობს — და ჯვარგუმბათოვანი გეგმა აქვს, სამხრეთით მაღალი, ვიწრო ბარაბანით. ინტერიერში XVI საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტებია, მათ შორის ქტიტორთა პორტრეტები. მთავარი ხატის წინ დედოფლის საფლავია.

გალავანი, სატრაპეზო და საცხოვრებელი კორპუსები მოგვიანებით აშენდა და დღეს მოწესრიგებულია: ვარდები, კაკლის ხეები, ვენახის პატარა ნაკვეთი. მონაზვნები აქ ხატებს წერენ და ბაღს უვლიან; ჩვეულებრივ ისმის მხოლოდ ფრინველი და საკუთარი ნაბიჯი ხრეშზე.

ძველ შუამთასთან შედარებით აქ ყველაფერი უფრო გვიანი, უფრო ნათელი და უფრო ცოცხალია. ორივეს ერთად ნახვა სწორედ ამიტომ ღირს — ორი კილომეტრით და ათი საუკუნით არიან დაშორებულნი.