უბისის მონასტერი

უბისა იმ ადგილთაგანია, სადაც შუა საუკუნეების მხატვრობა თითქმის მთლიანად შემორჩა. მონასტერი ძირულის ხეობაში, ხარაგაულიდან ჩრდილო-დასავლეთით, ტყიან ფერდობზეა და გზიდან თითქმის არ ჩანს.

წმინდა გიორგის ეკლესია IX საუკუნეში გრიგოლ ხანძთელმა დააარსა. ეს პატარა, ერთნავიანი, კამაროვანი ბაზილიკაა — გარედან თითქმის უსახური, კედლის სისქეში ჩამალული აფსიდით და მოგვიანებით მიშენებული სამხრეთისა და დასავლეთის კარიბჭეებით. ეზოში ოთხსართულიანი კოშკი დგას, რომლის წარწერაც მშენებლობის ზუსტ თარიღს — 1141 წელს — და დიმიტრი მეფის დროინდელ სიმონ ჩქონდიდელს ასახელებს. გალავნის ფრაგმენტებიც XII საუკუნისაა.

მთავარი კი შიგნით არის. ეკლესიის მთელი ინტერიერი XIV საუკუნის ბოლოს მოიხატა; წარწერების მიხედვით ოსტატი გერასიმე ხელმძღვანელობდა, მხატვარი კი მისი მოწაფე დამიანე იყო. ფრესკებზე ჩანს:

• მაცხოვარი დიდებაში კამარაზე და დეისისი

• საიდუმლო სერობა და შობა, უჩვეულოდ ხალხმრავალი კომპოზიციებით

• წმინდა გიორგის ცხოვრების ციკლი, ეკლესიის პატრონისა

• „ძველი დღეთა“ — იშვიათი იკონოგრაფიული სიუჟეტი

სპეციალისტები დამიანეს მხატვრობაში ბიზანტიური, სერბული და რუსული გავლენების შერწყმას ხედავენ, თუმცა ფიგურების წაგრძელებული პროპორციები და სახეების სიმშვიდე სავსებით ქართულია. ფერი დროთა განმავლობაში ჩამუქდა, მაგრამ თხრობა ისევ იკითხება.

ეკლესია დღეს მოქმედი მონასტერია; ბერები ფუტკარს უვლიან და თაფლს ყიდიან. სამრეკლოსა და ტყის ფონზე მთელი ეზო ძალიან წყნარია — უბისა იმ იშვიათი ადგილებია, სადაც ტურისტული ავტობუსი იშვიათად ჩერდება.