წალკის წყალსაცავი

წალკის წყალსაცავი ისეთი ადგილია, სადაც ჰორიზონტი უფრო შორსაა, ვიდრე საქართველოში მიჩვეული ხართ. ტრიალეთის ზეგანი 1500 მეტრზეა, თითქმის უხეო, ღია ბალახოვანი — უფრო ჯავახეთს ჰგავს, ვიდრე ქვემო ქართლის ველს. მდინარე ქციაზე 1946 წელს აშენებული კაშხალი ამ ზეგანზე დიდ, ქარიან წყლის ზედაპირს ქმნის.

წყალსაცავს არქეოლოგიური ფასიც აქვს — და დანაკარგიც. სწორედ მშენებლობის წინ და მის დროს გათხარეს თრიალეთის ყორღანები: შუა ბრინჯაოს ხანის, ძვ. წ. II ათასწლეულის სამარხი ბორცვები, სადაც ოქროსა და ვერცხლის ჭურჭელი აღმოაჩინეს. ცნობილი თრიალეთის ვერცხლის თასი დღეს საქართველოს ეროვნულ მუზეუმშია თბილისში. ნაწილი ყორღანებისა წყლის ქვეშ დარჩა.

სოფლების ისტორია მეორე ფენაა. XIX საუკუნეში აქ პონტოელი ბერძნები და სომხები დაასახლეს; ქვის სახლები ბრტყელი სახურავებით მათი ნაშენია. 1990-იან წლებში ბერძნული მოსახლეობის უმეტესობა საბერძნეთში წავიდა და სოფლები ნახევრად დაცარიელდა. მოგვიანებით აქ სვანები და აჭარლები ჩამოასახლეს, რომლებიც მეწყრებმა სახლებიდან გამოდევნა. შედეგად ერთ სოფელში ბერძნული წარწერიანი საფლავები და სვანური გვარები ერთმანეთის გვერდითაა.

პრაქტიკულად: ეს არ არის საბანაო ტბა. წყალი ცივია, ნაპირი ლამიანი, ინფრასტრუქტურა თითქმის არ არსებობს. ღირს ხედისთვის, თევზაობისთვის და იმ განცდისთვის, რომ თბილისიდან საათნახევარში სრულიად სხვა ქვეყანაშია აღმოჩნდი.