თავისუფლების მოედანი და ძველი პარლამენტი

თუ თბილისს შუაგული აქვს, ის აქ არის. მოედანი XIX საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა ქალაქის ძველი კედლების გარეთ და მას შემდეგ ხუთჯერ გადაარქვეს სახელი: ერევნის მოედანი, პალიაშვილის, ბერიას, ლენინის და ბოლოს — თავისუფლების.

ცენტრში 2006 წლიდან დგას ოქროსფერი წმინდა გიორგი გველეშაპთან, ზურაბ წერეთლის ნამუშევარი, დაახლოებით 35 მეტრის სვეტზე. მანამდე იმავე ადგილას ლენინის ძეგლი იდგა, რომელიც 1990 წლის აგვისტოში ერთ ღამეში ჩამოხსნეს. სამხრეთ მხარეს ქალაქის მერიაა — 1870-იანი წლების მავრიტანული სტილის შენობა საათის კოშკით, რომელიც თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე ამოსაცნობი ფასადია.

მოედანს ერთი კონკრეტული ისტორიაც აქვს: 1907 წლის 26 ივნისს აქ ბოლშევიკებმა, კამოს მეთაურობით და სტალინის მონაწილეობით, ბანკის ფულადი ტრანსპორტი ბომბებით დაესხნენ თავს. ათეულობით ადამიანი დაიღუპა. 1989-ის, 2003-ის და შემდგომი წლების საპროტესტო ტალღები ასევე ამ ქვაფენილზე გაიარა.

მოედნიდან რუსთაველისკენ ასვლისას მარჯვნივ ჩნდება ძველი პარლამენტის შენობა გრძელი კოლონადითა და ფართო კიბით. აქ იჯდა უზენაესი საბჭო, აქვე გამოცხადდა დამოუკიდებლობა 1991 წელს, და აქვე მოხდა 2003 წლის ვარდების რევოლუციის კულმინაცია. 2012 წელს პარლამენტი ქუთაისში გადაიტანეს, შემდეგ კი ნაწილობრივ დააბრუნეს — შენობა კვლავ მოქმედია და შიგნით არ შედიან.

თავად მოედანი გასაჩერებელი ადგილი კი არა, გამზირის დასაწყისია: ტრანსპორტის კვანძი, საიდანაც ძველი ქალაქიც იწყება და რუსთაველიც.

მოედანს თანამედროვე ისტორიაც ახსოვს: 2005 წლის მაისში, აშშ-ის პრეზიდენტის ჯორჯ ბუშის გამოსვლისას, ბრბოდან სცენისკენ ხელყუმბარა ისროლეს, რომელიც არ აფეთქდა. დღეს მოედანი ყოველდღიურ რეჟიმში ტრანსპორტის რგოლია, საღამოს კი შუქებში ერთადერთი ადგილია ცენტრში, სადაც ცა ფართოდ ჩანს — ძველი ქალაქის ვიწრო ქუჩების შემდეგ ეს შესამჩნევია.