მწვანე მონასტერი (ჩითახევის წმინდა გიორგის მონასტერი)

მწვანე მონასტერს სახელი ფერისგან აქვს, არა მეტაფორისგან. ჩითახევის ვიწრო ხეობაში, სადაც მდინარე პირდაპირ სამონასტრო ეზოს კიდეზე ჩამოდის, ხავსი ქვებზე, კედლებზე და ხის ტანებზეა; მზე ფოთლებში იფილტრება და მთელი ადგილი მწვანე შუქშია ჩაძირული. ზაფხულის შუადღეს, როცა ბორჯომში ოცდაათი გრადუსია, აქ სვიტერი გინდება.

სავანე IX საუკუნეში დაარსდა — გადმოცემით ასურელ მამათა მოწაფეებმა, ქრისტეფორემ და თეოდორემ. დღევანდელი წმინდა გიორგის ეკლესია ძირითადად XV საუკუნისაა: მცირე, სადა ქვის ნაგებობა, ცალკე მდგარი სამრეკლოთი, რომელიც კომპლექსის ყველაზე მოხდენილი ნაწილია. შიგნით მხატვრობა თითქმის არ შემორჩა, ინტერიერი მკაცრი და ბნელია.

მდინარის კალაპოტში ქვები წითელი ლაქებითაა დაფარული და ადგილობრივი გადმოცემა ამბობს, რომ ეს XVI საუკუნეში დახოცილი ბერების სისხლია, როცა შაჰ თამაზის ლაშქარმა ხეობა გადაწვა. სინამდვილეში ფერს ქანში არსებული რკინის ნაერთები იძლევა — მაგრამ ისტორია, რომელსაც ეს ლეგენდა ეყრდნობა, სამწუხაროდ, რეალურია: სამცხის სავანეთა უმეტესობა სწორედ იმ საუკუნეში დაცარიელდა.

ხეობა მონასტრის ზემოთ ტყის გზად გრძელდება და ნახევარსაათიანი სავალის შემდეგ იქ მხოლოდ წიფელი და მდინარეა. ეს ბორჯომის მიდამოებში ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი გზაა იმის სანახავად, როგორია ბორჯომის ხეობის ტყე, თუ ეროვნული პარკის სრულ მარშრუტს არ იწყებ.

მონასტერი ბოლო ოცი წელია ისევ მოქმედია, აქ რამდენიმე ბერი ცხოვრობს და მეურნეობას უვლის. ტერიტორია პატარაა: ეკლესია, სამრეკლო, ორიოდე სამეურნეო ნაგებობა და ხის ხიდი მდინარეზე. სწორედ სიმცირე და სიჩუმეა აქ მთავარი — ეს არ არის ძეგლი, რომელსაც სამი საათი უნდა, არამედ ორმოცი წუთი, რომელიც კარგად გახსოვს.