گردنهٔ گومبوری

گردنهٔ گومبوری نقطه‌ای است که کاختی ناگهان از آنجا آغاز می‌شود. از تفلیس تا تلاوی دو راه هست: راه دراز دشت از ساگارجو و باکورتسیخه، و راه کوتاه از فراز رشتهٔ تسیو-گومبوری. دومی حدود یک ساعت کوتاه‌تر است و رانندگی در آن به‌مراتب دلپذیرتر.

بالا رفتن پس از اوجارما آغاز می‌شود. جاده درّهٔ ایوری را رها می‌کند، از میان بوته‌زار بلوط به جنگل راش می‌رسد و هوا با افزایش ارتفاع محسوس خنک می‌شود. خود گردنه در 1620 متری تقریباً یکسره پوشیده از درخت است، پس منظره نه از قلهٔ گردنه بلکه از نخستین پیچ‌های سرازیری شمالی باز می‌شود: دشت آلازانی در پایین، تاکستان‌ها در قطعه‌های دراز و منظم، و پشت آنها ستیغ اصلی قفقاز.

این منظره یکسره به شفافیت هوا وابسته است. بعدازظهر تابستان دشت غبارآلود است و کوه‌ها به‌زحمت دیده می‌شوند. اما صبح مهرماه یا یک ساعت پس از آنکه باران بند بیاید، خط دید تا برف‌ها می‌رسد. همین دلیل زود راه افتادن است.

جاده چند سال پیش بازسازی شد: آسفالت پهن، خط‌کشی و حفاظ در بخش‌های پرشیب. از نظر فنی امروز یکی از بهترین جاده‌های کوهستانی گرجستان است، هرچند سرازیری طولانی است و کامیون‌های کند صف می‌سازند. نزدیک روستای گومبوری پادگانی متروک هست و در دو سوی گردنه دستفروشان عسل و ترشی و چورچخلا بساط می‌کنند.

ده دقیقه توقف اینجا به‌خودی‌خود می‌ارزد. دما معمولاً هفت هشت درجه پایین‌تر از درّه است و زیر سایهٔ راش‌ها حتی در مرداد خنک می‌ماند.