کلیسای باراکونی

باراکونی همان کلیسایی است که معماری گرجی سده‌های میانه با آن پایان می‌یابد. در سال ۱۷۵۳ در روستای تسسی، بالای جایی که رود لوخونی به ریونی می‌پیوندد، به سفارش روستوم، دوک راچا ساخته شد. سازندهٔ آن، آوتاندیل شولاورلی، در کتیبهٔ نمای شرقی به نام آمده است؛ چیزی کمیاب در گرجستان، جایی که معماران تقریباً همیشه گمنام می‌ماندند.

نقشه صلیبی‌گنبدی است، سختگیر و بلند. ویژگی تعیین‌کنندهٔ باراکونی تناسب است: گریو گنبد کشیده و باریک است و نماها چنان جمع‌وجور بسته شده‌اند که کلیسا بزرگ‌تر از اندازهٔ واقعی به نظر می‌رسد. سنگ آن زرد-خاکستری روشن است و در ساعت‌های مختلف روز نور را جور دیگری می‌گیرد؛ عصرها که خورشید به انتهای غربی درّه می‌افتد، نمای غربی به‌روشنی گرم می‌شود.

تزیین اینجا کنده‌کاری است نه نقاشی. گرداگرد پنجره‌ها، روی گریو و در انتهای بازوهای صلیب، نقش‌های هندسی و گیاهی عمیق کنده شده‌اند؛ از بهترین نمونه‌های سنگ‌تراشی گرجی سده‌های هفدهم و هجدهم. در مقابل، درون کلیسا تقریباً خالی است: از فرسک‌ها چیزی نمانده و فضا بلند و سرد و بی‌پیرایه است.

داستان پایانی تلخ دارد. روستوم، سازندهٔ باراکونی، در ۱۷۶۹ در کشمکش با سلیمان یکم پادشاه ایمرتی شکست خورد و دوک‌نشین راچا برچیده شد. این کلیسا آخرین چیز بزرگی است که از حکومت او مانده است.

باراکونی کلیسایی فعال است. حیاطش دیوار دارد و مرتب است و درختان بلند گرداگرد آن ایستاده‌اند. در زمستان، وقتی برگی نمانده، سنگ روشن در برابر شاخه‌های سیاه بسیار گویا می‌ایستد؛ در بهار ریونی در پایین پرصدا و گل‌آلود می‌گذرد و بهترین دیدش از پلی است چند صد متر آن‌سوتر.