წყალტუბო

წყალტუბო საბჭოთა ბალნეოლოგიის სავიზიტო ბარათად აშენდა და დღეს საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე უცნაური ქალაქია. რადონ-კარბონატული წყალი აქ 33–35 გრადუსზე ამოდის — ანუ გასათბობად არაფერია საჭირო — და 1950-იანი წლებისთვის მთელი დასახლება სწორედ ამ წყლის გარშემო დაიგეგმა: შუაში წრიული პარკი აბანოებით, გარშემო კი განიერი გამზირები და სანატორიუმების რგოლი.

აყვავების პერიოდში კურორტი წელიწადში დაახლოებით 125 000 პაციენტს იღებდა, მოსკოვიდან პირდაპირი მატარებლებით. 1930-იანებიდან 1980-იანებამდე ოცამდე სანატორიუმი აშენდა და თითოეული სხვადასხვა სამინისტროს ან პროფკავშირს ეკუთვნოდა — „მეტალურგი“, „შახტიორი“, „გეოლოგი“, „რკინიგზელი“, „ივერია“, „საქართველო“. რამდენიმე 1945 წლის შემდეგ გერმანელმა ტყვეებმა ააგეს. მეცხრე აბანოში სტალინის ბარელიეფი და მისი პირადი აუზი შემორჩა.

საბჭოთა კავშირის დაშლამ ეს ყველაფერი შეაჩერა. 1993 წლიდან ცარიელი კორპუსები აფხაზეთიდან დევნილებმა დაიკავეს და ოცდაათი წელი ხალხი კოლონადებში ცხოვრობდა, თეთრეულს მარმარილოს სვეტებს შორის შლიდა. დღეს უმეტესობა უკვე გადასახლებულია, შენობები ინვესტორებზე იყიდება: რამდენიმე რემონტშია, ერთი-ორი სასტუმროდ მუშაობს, დანარჩენი კი ღიად დგას, უსახურავოდ და ხეებით გაჯერებული.

აქ ძირითადად დადიხარ. ცენტრალური პარკი მოწესრიგებულია და უფასო — წყაროებით, კაფეებით და მოქმედი აბანოებით. მის მიღმა ნანგრევები დაუცველი და ფოტოგენურია: „მედეას“ როტონდა, „ივერიის“ დიდი კიბე, „შახტიორის“ ჩამოცვენილი საცეკვაო დარბაზი.

ორი გაფრთხილება. ეს მუზეუმი არ არის — გადახურვები აკლია, განათება არ არსებობს, ზოგიერთ კორპუსში ჯერ კიდევ ცხოვრობენ, ამიტომ შესვლამდე ჰკითხე. და ქალაქი სწრაფად იცვლება: სანატურიუმი, რომელიც ერთ სეზონზე ღიაა, მეორეზე სამშენებლო ღობის მიღმა აღმოჩნდება.