ხვანჭკარის ზონა

ხვანჭკარა ჯიშის სახელი არ არის — ეს ადგილია. ღვინოს აძლევს სახელს პატარა სოფელი ამბროლაურის ჩრდილო-დასავლეთით, რიონის დინების ქვემოთ, ხოლო კონტროლირებული მიკროზონა ვიწრო ზოლია რიონის მარჯვენა ნაპირზე, დაახლოებით ტოლადან სადმელამდე, სოფლებით ბუგეული, ძირაგეული, აბარი და ჭორჯო. მთელი აპელაცია რამდენიმე ასეულ ჰექტარს მოიცავს — საქართველოს ერთ-ერთი უმცირესი ღვინის ზონაა.

ღვინო ორი ადგილობრივი წითელი ჯიშის ნაზავია: ალექსანდროული და მუჯურეთული, ჩვეულებრივ დაახლოებით ორი მესამედი და ერთი მესამედი. ორივე გვიან მწიფდება — კრეფა ხშირად ოქტომბრის ბოლოსკენ იწყება, როცა ღამეები უკვე ცივია. სწორედ სიცივე ქმნის ღვინოს: დუღილი მარნის ბუნებრივ ტემპერატურაზე თავად ჩერდება და ღვინოში დარჩენილი შაქარი მას ნახევრად ტკბილს ხდის. ეს ტექნოლოგიური ხრიკი არ არის, არამედ კლიმატის შედეგი, და ამიტომაც ვერ მეორდება სხვაგან.

ხვანჭკარა XIX საუკუნის ბოლოს კიპიანების მამულში ჩამოყალიბდა და 1907 წელს ბელგიაში მედალი აიღო; საბჭოთა პერიოდში ის დეფიციტურ, თითქმის მითოლოგიურ ღვინოდ იქცა, რასაც სტალინის სიმპათიის ამბავიც ემატებოდა. დღეს სახელს ბევრი იყენებს — ბოთლების დიდი ნაწილი, რომელზეც „ხვანჭკარა“ წერია, ამ ხეობაში არასდროს ყოფილა.

ამიტომ ვიზიტს აზრი აქვს. ხეობაში რამდენიმე ოჯახური მარანი და ორიოდე უფრო დიდი საწარმოა, სადაც კრეფის შემდეგ ღვინის სრული ციკლი ჩანს: ვენახები, რომლებიც ციცაბო ტერასებზე ადის, ქვევრები, საზამთრო ლორი კედელზე ჩამოკიდებული. ბევრი მარანი მხოლოდ წინასწარი შეთანხმებით მუშაობს და უცხო ენაზე იშვიათად საუბრობენ.

სექტემბრის ბოლოსა და ოქტომბერში მთელი ხეობა რთველითაა დაკავებული; მაისიდან ივლისამდე ვენახები მწვანეა და ცარიელი, მაგრამ მარნები მაინც ხსნიან კარს.