შდუგრას (უშბის) ჩანჩქერი

შდუგრა ის ჩანჩქერია, რომელსაც ბოლომდე ვერც კი მიუახლოვდები — წყლის მასა ისეთ მუდმივ წვიმასა და ქარს აჩენს ირგვლივ, რომ ცისარტყელა თითქმის ყოველთვის ჰკიდია. ამიტომაც ითვლება საქართველოს ყველაზე წყალუხვ ჩანჩქერად: ეს ერთი ჭავლი კი არა, უშბის მყინვარიდან ჩამომავალი კასკადების მთელი კომპლექსია, ჯამში დაახლოებით 120-135 მეტრი სიმაღლის.

ჩანჩქერი ბეჩოს ხეობის სიღრმეშია, სოფელ მაზერის (1660 მ) ზემოთ, იქ, სადაც შდუგრას ნაკადი დოლრას უერთდება. ბილიკი მაზერიდან ჯერ ტყეში მიდის, შემდეგ სასაზღვრო პოლიციის პოსტს ჩაუვლის და ლოდნარზე ადის — ჩანჩქერის ძირამდე ტრასის ბოლოდან დაახლოებით 3 კმ-ია, გრანდ ჰოტელ უშბიდან კი მთელი მარშრუტი 7 კმ-მდე იზრდება (3-4 საათი ერთი მიმართულებით ნელი ტემპით). ვისაც ძალა შესწევს, ზემო კასკადებამდეც ადის — იქიდან უკვე მყინვარი და მთელი ხეობა ჩანს.

ფონად კი მუდმივად უშბის ორქიმიანი სილუეტი დგას. ივნისში, თოვლის დნობისას, ჩანჩქერი ყველაზე მძლავრია; ზამთარში ბილიკი თოვლში იკარგება და მარშრუტი პრაქტიკულად იკეტება.