აპლიკაცია
არქეოლოგიასამცხე-ჯავახეთი★★★★☆4

საროს მეგალითები

ბრინჯაოს ხანის „ციკლოპური" ციხის ნანგრევები და ტერასები მტკვრის კანიონის თავზე, ასპინძასთან — ჯავახეთის ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობა.

საროს მეგალითები
ფოტო: Aleksey Muhranoff · CC BY-SA 3.0
დათვალიერების დრო
2 სთ
თბილისიდან
240 კმ · 4:00
გზა
ძირითადად ასფალტი
საჭირო ავტომობილი
ეკონომ კლასი
სეზონი
მაისი–ოქტომბერი
შესვლა
free

საროში ისეთ კედლებს ეხები, რომლებიც ეგვიპტის პირამიდების ტოლია ასაკით. სოფლის ზემოთ, მტკვრის კანიონის კიდეზე, მეგალითური ციხის ნანგრევებია — ე.წ. „ციკლოპური" ნაგებობა, რომელიც ძვ.წ. II-I ათასწლეულით თარიღდება. ლოდები, ზოგი 2,5 მეტრამდე სიგრძის, მშრალი წყობითაა ერთმანეთზე დადებული, ყოველგვარი დუღაბის გარეშე — და სამი ათასი წელია დგას.

კომპლექსი სამი ცალკე მდგომი თავდაცვითი ნაგებობისგან შედგებოდა; დღეს კედლების 2,5-3 მეტრი სიმაღლის ნაშთებია შემორჩენილი. აქვე აღმოჩენილია ადრეული და გვიანი ბრინჯაოს ხანის არტეფაქტები და შუა საუკუნეების კერამიკა — ადგილი ათასწლეულების განმავლობაში დაუსახლებელი არასდროს ყოფილა.

რატომ ღირს ასვლა:

  • ციკლოპური კედლები — ჯავახეთის მეგალითური კულტურის ხელმისაწვდომი ნიმუში (აბულისგან განსხვავებით, ჯიპი არ გჭირდება)
  • მტკვრის კანიონის თავბრუდამხვევი ხედები ციხის კიდიდან
  • თავად სოფელი სარო — ქვის ძველი სახლებით და მდელოებით

ტურისტი აქ ჯერ კიდევ იშვიათია: დიდი შანსია, ძეგლთან მარტო დარჩე. საუკეთესო შუქი საღამოსაა, როცა კანიონი ჩრდილებით ივსება.

პრაქტიკული რჩევა

შესვლა უფასოა, დაცვა და ინფრასტრუქტურა არ არის — ეს ველური ძეგლია. ნანგრევებამდე სოფლიდან ფეხით მოკლე გასეირნებაა; ადგილობრივს ჰკითხე მიმართულება, მაჩვენებლები მწირია. კანიონის კიდესთან ფრთხილად, მოაჯირები არსად არის. მზისგან დამცავი და წყალი წამოიღე — პლატოზე ჩრდილი თითქმის არაა. მაღაზია სოფელშია, სასაუზმე — ასპინძაში. ვარძიასთან ერთ დღეში კარგად ჯდება.

როგორ მივიდეთ თბილისიდან

თბილისიდან E60 მაგისტრალით ხაშურამდე, შემდეგ ბორჯომის ხეობით ახალციხისკენ (E691/S8) და ასპინძამდე — სულ დაახლოებით 230 კმ ასფალტი. ასპინძიდან საროსკენ მისასვლელი დაახლოებით 8 კმ-ია: გზა პლატოზე ადის, ძირითადად მოასფალტებულია, ბოლო მონაკვეთი სოფლის გზაა — მშრალ ამინდში ეკონომ-კლასიც ივლის, წვიმაში ფრთხილად. საწვავი ახალციხეში ან ასპინძაში აიღე, უფრო წინ ბენზინგასამართი აღარ შეგხვდება. სულ თბილისიდან დაახლოებით 4 საათი გამოდის.

დააჭირეთ ნიშანს დეტალებისთვის. ფერადი ხაზები — მზა მარშრუტები.

ახლომდებარე ადგილები

გამოქვაბული

ვანის ქვაბები

ვარძიიდან ორ კილომეტრში, ტუფის კლდეში გამოკვეთილი VIII საუკუნის მრავალსართულიანი ბერთა ქალაქი.

ციხე-სიმაგრე

ხერთვისის ციხე

ორი მდინარის შესართავთან აღმართული ერთ-ერთი უძველესი ქართული ციხე, ვარძიის გზაზე.

გამოქვაბული

ვარძია

XII საუკუნის კლდეში ნაკვეთი ქალაქ-მონასტერი მტკვრის ხეობაში — თამარ მეფის ეპოქის მთავარი ძეგლი.

ციხე-სიმაგრე

თმოგვის ციხე

მტკვრის ხეობის ზემოთ, სამ კლდოვან კონცხზე გადაჭიმული ნანგრევი ციხე ხერთვისსა და ვარძიას შორის.

საუკეთესო მანქანა ამ მოგზაურობისთვის

ძირითადად ასფალტი

ეკონომ კლასი — 75 ₾-დან დღეში

გზამკვლევები

აღების პუნქტები

მანქანის გაქირავება ქუთაისში — 97 კმ (სწორი ხაზით)

ჯავშნა და კონსულტაცია

ამ ადგილებამდე ყველაზე მოხერხებულად საკუთარი ავტომობილით მიხვალთ — მარშრუტსა და გაჩერებებს თავად ირჩევთ.